Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma kararında yahut boşanmanın fer’i (eki) niteliğindeki velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat gibi sonuçlarında uzlaşamadıkları durumlarda Aile Mahkemesi nezdinde açılan davadır. Bu davalarda iddia edilen vakıaların hukuka uygun delillerle ispatlanması ve usul sürelerinin kaçırılmaması, davanın kaderini doğrudan belirler.
Önemli Uyarı: Çekişmeli boşanma davalarında dilekçeler aşamasında (dava ve cevaba cevap dilekçelerinde) ileri sürülmeyen vakıalar ve deliller, sonradan karşı tarafın açık muvafakati olmaksızın dosyaya sunulamaz. Bu nedenle dava dilekçesinin uzman bir boşanma avukatıyla hazırlanması hayati önem taşır.
1. Türk Medeni Kanunu’na Göre Boşanma Sebepleri
a) Özel Boşanma Sebepleri (TMK m. 161 – 165)
- Zina (Aldatma - TMK m. 161): Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğünü ağır biçimde ihlal ederek üçüncü bir kişiyle cinsel birliktelik yaşamasıdır. Öğrenmeden itibaren 6 ay ve her halde 5 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
- Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m. 162): Fiziksel şiddet, ağır işkence veya eşin şeref ve haysiyetini ağır şekilde zedeleyen eylemler.
- Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m. 163)
- Terk (TMK m. 164) ve Akıl Hastalığı (TMK m. 165)
b) Genel Boşanma Sebebi: Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (TMK m. 166)
Uygulamada en sık başvurulan boşanma sebebidir. Duygusal, ekonomik veya psikolojik şiddet, hakaret, evlilik birliği görevlerini ihmal etme, güven sarsıcı davranışlar gibi ortak hayatı çekilmez kılan hallerde açılır.
2. Velayet, Nafaka ve Tazminat Talepleri
- Müşterek Çocukların Velayeti: Mahkeme velayet kararını verirken anne veya babanın talebinden ziyade “çocuğun üstün yararını” esas alır; Sosyal İnceleme Raporu (SİR) ve idrak çağındaki çocuğun beyanını değerlendirir.
- Nafaka Türleri: Dava süresince eş ve çocuklar için Tedbir Nafakası; boşanma sonrasında çocuklar için İştirak Nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve daha ağır kusurlu olmayan eş için Yoksulluk Nafakası talep edilebilir.
- Maddi ve Manevi Tazminat (TMK m. 174): Boşanmaya sebep olan olaylarda kusursuz veya daha az kusurlu olan eş, mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi nedeniyle maddi tazminat; kişilik haklarının saldırıya uğraması nedeniyle manevi tazminat isteyebilir.
- Mal Rejiminin Tasfiyesi: Evlilik birliği içinde edinilen mallar üzerindeki katılma alacağı ve değer artış payı davaları, boşanma davasından ayrı olarak açılır ve boşanma kararının kesinleşmesiyle sonuçlandırılır.
Avukat Hüseyin ŞENOL
Boşanma ve Aile Hukuku Danışmanlığı →
Şenol Hukuk Bürosu • Isparta